5/3/2006 - RİZE TARİHİ ( 2 MART 1918 )
www.setozgezisi.com
RİZE
Rize ili ülkemizin kuzeyinde,Karadeniz Bölgesi’nin Doğu Karadeniz Bölümünde yer alır.Doğusunda Artvin,güneyinde Erzurum ve Gümüşhane,batısında Trabzon illeri bulunur.Kuzeyden de Karadeniz kıyılarıyla sınırlıdır.Toplam nüfusu 361.258,nüfus yoğunluğu 92 kişi’dir.Yüzölçümü bakımından Türkiye’nin Kocaeli’nden sonra en küçük ilidir.
TARİHi
Türkiye’nin toprak bakımından en küçük illerinden biri olan Rize’nin tarihöncesi ve tarih çağları hakkında bilinenler çok azdır.Çok dağlık bir bölgede yer alan Rize uğrak yeri olmamış ve pek az istila edilmemiştir.Öte yandan arkeolojik araştırmalar yapılmadığı için,henüz yeterli bilgi edinilememiştir.Rize’nin Hititler ,Urartular,Persler ve hatta İskender İmparatorluğu’nun egemenliğine girmediği bilinmektedir.Kafkaslar’dan gelen Kimmerlerin bu bölgeyi ele geçirdikleri kesin olarak bilinmemektedir.Rize Bölgesi’nde ilk yerleşme yerlerinin İÖ 6. yy’da Karadeniz’den gelen İonlar tarafından kurulduğu bilinmektedir.Hatta Rize Kenti’nin de bu dönemde kurulduğu genellikle kabul edilmektedir.Rize uzun yıllar İskender İmparatorluğu’nun parçalanmasını izleyen yıllarda Karadeniz Bölgesinde kurulan Pontos Devletinin egemenliğinde kalmıştır.Uzun ve çetin savaşlardan sonra son Pontos Kralı 6. Mithridates Roma Orduları’na yenilince Pontos devleti yıkıldı.Böylece Roma İmparatorluğu’na bağlanan Karadeniz Bölgesi uzun süre bu devletin ve daha sonra da Bizans İmparatorluğu’nun egemenliğinde kaldı.
Selçuklular zamanında Anadolu’ya yapılan ilk türk akınları daha çok Doğu ve Orta Anadolu’yu hedef alıyordu.Fakat Malazgirt zaferinden sonra ve özellikle sultan melikşah zamanında doğu Karadeniz bölgesine de seferler düzenlenmiştir.Emir Ahmed kumandasındaki Selçuklu ordusu 1081 ylında Trabzon’a kadar kıyı bölgesini ele geçirdi.Bir taraftan melikşahın ölümüyle Selçuklu devletinin zayıflaması öte yandan haçlı ordularının gelmesi üzerine bölge yeniden Bizans yönetimine geçti.Dördüncü haçlı seferinde Latinler istanbulu işgal edince Bizans imparatorluğu parçalandı.Ve komnenoslar hanedanından Aleksios ve David kardeşler Karadeniz kıyılarını içine alan Trabzon Rum imparatorluğunu kurdular.
Fatih Sultan Mehmet 1461 yılında bu devlete son verince Rize de Osmanlı egemenliğine geçti.Osmanlı döneminde Çıldır Eyaletinin bir kazası olan Rize bütün karışıklıklardan uzak kalmıştır.Tanzimattan sonra Trabzon Eyaletinin üç sancağından biri olan batuma bağlandı.1887-78 Osmanlı Rus Savaşından sonra Batum’un Rusya’nın eline geçmesi üzerine Rize sancak merkezi oldu. 1. Dünya savaşı sırasında 21 şubat 1916 tarihinde Ruslar tarafından işgal edilen Rize 2 mart 1918’de kurtarıldı.Cumhuriyeetin ilanından sonra il konumuna getirildi.Rize tarihinin önemli dönüm noktalarından biri çay üretiminin başlamasıdır.İlk üretim denemesi 1923 yılında yapılmış fakat başarılı olmamıştır.Fakat dönemin tarım uzmanlarından Zihni Derin ve Asım Zihnioğlu’nun ısrarlı çalışmaları sonunda Rize bugün ülkenin çay üretim merkezi olmuştur….
www.setozgezisi.com
|
